Eldgos

Eldgos

Future Volc

Verkefnið FutureVolc er alþjóðleg samvinna um eldfjallavá. Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands og Veðurstofa Íslands leiða þetta samevrópska verkefni, sem fellur undir sjöundu rammaáætlun framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, FP7.

Meginmarkmið verkefnisins eru eftirtalin:

Að koma á fót samhæfðu vöktunarkerfi á eldfjöllum, að þróa nýjar aðferðir til að meta hættuna af einstökum viðburðum, að efla skilning vísindasamfélagsins á kvikuferlum í jarðskorpunni og að bæta upplýsingagjöf til almannavarna og yfirvalda. Viðtal frá 2012 um verkefnið er að finna á vef BBC.

Hættumat

Að tillögu umhverfisráðherra er hafin vinna við Hættumat fyrir eldgos.

Nýliðin eldgos

Samantekt um eldgosið í Grímsvötnum vorið 2011 er í sérstakri grein.

Eldgosin vorið 2010 má fræðast um undir Eyjafjallajökull og Fimmvörðuháls.

Almennt um eldgos

Eldgos eiga sér oftast nær aðdraganda t.d. óróa, jarðskjálfta, þenslu, landrek, landris, aukin jarðhita og fleira. Reynt er að greina þennan aðdraganda með ýmiss konar mælingum.

Órói er titringur sem stendur yfir í nokkrar mínútur eða lengri tímabil. Óróinn kemur
fram á jarðskjálftamælum.

Landrek og -ris er mælt með nákvæmum GPS staðsetningartækjum.

Þensla er rúmmálsbreyting í bergi. Ýmist þenst bergið út eða þrýstist saman.

Hættur sem stafa af eldgosum eru af margvíslegum toga. Hættan af fallandi gosefnum og hraunrennsli er augljós.


Eldingar eru algengar í gosmekki, það á sérstaklega við um Kötlu. Það getur verið algert myrkur undir gosmekki. Gas getur safnast fyrir í lægðum. Gosmökkur getur ógnað og haft mikil áhrif á flugumferð.


Einnig getur flúoreitrun ógnað heilsu búfjár.

Heimilisáætlun
af vef Almannavarnadeildar Ríkislögreglustjóra


Aðdragandi síðustu eldgosa á Íslandi kom greinilega fram á mælitækjum.

Gjálp 1996
Grímsvötn 1998
Hekla 2000
Grímsvötn 2004

Eftirlit með Eyjafjalla- og Mýrdalsjökli

Eftirlit með Heklu

Eftirlit með Vatnajökli


Á síðu Norræna eldfjallasetursins er að finna mikinn fróðleik um eldgos.

Eldgos í Heklu 2000
Eldgos í Heklu, 26. febrúar - 8. mars 2000.
Ljósmyndari Erik Sturkell

Eldgos á Íslandi á 20. og 21. öld

2011 Grímsvötn
2010 Eyjafjallajökull
2010 Fimmvörðuháls
2004 Grímsvötn
2000 Hekla
1998 Grímsvötn
1996 Gjálp
1991 Hekla
1984 Krafla
1983 Grímsvötn
1981 Krafla 2 gos.
1981 Hekla
1980 Hekla
1980 Krafla 3 gos.
1977 Krafla 2 gos.
1975 Krafla
1973 Neðansjávargos um 5 kílómetra undan ströndinni við Landeyjar.
1973 Heimaey
1970 Hekla
1963-1967 Surtsey
1961 Askja
1947 Hekla
1938 Grímsvötn
1934 Grímsvötn
1933 Grímsvötn
1929 Askja
1927 Askja
1926 Norðaustan Eldeyjar.
1924 Askja
1923 Askja
1922 Askja 2 gos.
1922 Grímsvötn
1921 Askja
1918 Katla
1913 Austan Heklu
1910 Þórðarhyrna
1903 Þórðarhyrna
1902 Grímsvötn

gosmökkur yfir skýjum

Eldgos hófst í Eyjafjallajökli aðfaranótt 14. apríl 2010. Gosmökkurinn upp frá gígnum, skýin undir. Myndin er tekin 17. maí 2010 kl. 21:46.



Aðrir tengdir vefir