Greinar
hópur hjólreiðamanna

Þurrkar 2

Löng þurrkatímabil í Reykjavík

Í fyrra pistli (þurrkar 1) var fjallað um langa, alveg eða því sem næst þurra, kafla í Reykjavík. Hér eru listar um þurrustu mánuði og þurrustu tímabil, allt upp í 48 mánaða lengd. Eins og áður er miðað við mælitímabilin tvö, 1884 til 1907 og 1920 til 2009.

Tafla 1 sýnir minnstu úrkomu sem mælst hefur í hverjum almanaksmánuði í Reykjavík, auk minnstu úrkomu hverrar árstíðar og einnig ársins í heild. Á mynd 1 má sjá minnstu mánaðarúrkomuna sem súlurit.

Tafla 1.

Minnsta úrkoma í Reykjavík í almanaksmánuðunum og nokkrum öðrum tímabilum í millimetrum (mm). Einnig er meðalúrkoman 1971 til 2000 sýnd og hlutfall minnstu mánaðarúrkomu af meðaltalinu.

mánuður úrkoma (mm) ár meðaltal 1971-2000

hlutfall af meðalt.

jan 2,4 1936 76,9 mm 3,1 %
feb 4,9 1966 85,5 5,7
mar 2,3 1962 84,0 2,7
apr 5,6 1905 51,5 10,9
maí 0,3 1931 52,2 0,6
jún 2,1 1971 45,3 4,6
júl 8,1 1888 53,5 15,1
ágú 0,4 1903 69,2 0,6
sep 12,6 1935 64,1 19,7
okt 17,9 1892 79,9 22,4
nóv 10,1 2000 79,1 12,8
des 22,2 1976 80,9 27,4
vetur 110,7 1977 328,8 33,7
vor 27,5 1979 103,8 26,5
júní til sept 113,8 1956 232,1 49,0
haust 59,8 1960 158,9 37,6
júní til ágú 43,7 1888 168,0 26,0
júní og júlí 36,2 1888 98,8 36,6
júlí og ágúst 15,6 1888 122,6 12,7
ár 560,3 1951 822,1 68,2



Lágmarksúrkoma hvers mánaðar í Reykjavík í millimetrum
lágmarksúrkoma í Rvk
Mynd 1. Minnsta úrkoma (í millimetrum) sem mælst hefur í hverjum almanaksmánuði í Reykjavík 1884 til 1907 og 1920 til 2009.

Það vekur athygli að tímabilið september til desember sker sig nokkuð úr öðrum mánuðum. Það segir þó ekkert um það hvort mánaðarúrkoma í þessum mánuðum getur verið jafnlítil og í öðrum mánuðum ársins. Óhætt mun þó að segja að úrkoma minni en 5 til 10 mm sé ólíklegri í þessum mánuðum en á öðrum árstímum. Á fyrra mælitímabili í Reykjavík (1833 til 1854) var einn 5 mm nóvember (1838), einn 2 mm október (1843) og alveg úrkomulaus september (1839). Þessar mælingar eru þó ekki sambærilegar við þær síðari í baráttu um þurrkamet, en kunna samt að gefa vísbendingu um að svo þurrir haustmánuðir liggi í leyni í framtíðinni. Sennilega mun nánast þurr desember birtast í fyllingu tímans.

Löng úrkomurýr tímabil

Þótt grunnvatnsstaða og vatnabúskapur viti vel af einstökum þurrkmánuðum eru löng tímabil þar sem úrkoma er langt undir meðallagi alvarlegri heldur en snarpir, stuttir þurrkar. Til gamans lítum við á hver þurrustu lengri tímabil í Reykjavík eru.

Meðalúrkoma í Reykjavík 1971 til 2000 er 822 mm. Við sáum í töflu 1 að þurrasta almanaksárið var 1951 og mældist úrkoma þá 560 mm eða 68% af meðalúrkomu. Þurrasta 12-mánaða tímabilið stóð frá september 1950 til ágúst 1951 með 63% af meðalúrkomu. Í töflu 2 má sjá lista yfir mislöng tímabil og hversu þurr þau voru miðað við meðaltal.

Tafla 2.

Minnsta úrkoma á mislöngum tímabilum í Reykjavík í millimetrum (mm), tímabilin eru tilgreind í aftasta dálki. Einnig má sjá meðalúrkomu 1971-2000 fyrir viðkomandi tímabil af árinu og hlutfall lágmarksins í úrkomudálkinum af þessu meðaltali.

lengd úrkoma alls meðaltal hlutfall tímabil
1 mán 0,3 52,2 0,6 maí 1931
2 mán 15,6 122,6 12,7 júlí til ágúst 1888
3 mán 42,0 151,0 27,8 maí til júlí 1931
4 mán 71,1 220,2 32,3 maí til ágúst 1907
5 mán 133,8 318,5 42,0 febrúar til júní 1933
6 mán 171,4 355,7 48,2 mars til ágúst 1951
7 mán 219,3 419,8 52,2 mars til september 1951
8 mán 269,1 505,3 53,3 febrúar til september 1951
9 mán 329,1 599,0 54,9 desember 1950 til ágúst 1951
10 mán 377,0 663,1 56,9 desember 1950 til september 1951
11 mán 434,9 742,2 58,6 nóvember 1950 til september 1951
12 mán 515,3 822,1 62,7 september 1950 til ágúst 1951
15 mán 665,2 990,1 67,2 júní 1950 til ágúst 1951
18 mán 784,3 1177,8 66,6 mars 1950 til ágúst 1951
24 mán 1162,2 1644,2 70,7 júlí 1888 til júní 1890
36 mán 1829,8 2466,3 74,2 desember 1888 til nóvember 1891
48 mán 2558,2 3288,2 77,8 mars 1888 til febrúar 1892

Hafa ber í huga að hægt er að framkvæma hlutfallsreikningana á ýmsan hátt. Hér er t.d. ekki tekið tillit til þess að þurrkur á hausti, þegar meðalúrkoma er mikil í millimetrum talið, hefur meiri áhrif heldur en þurrkur á vori, þegar úrkoma er venjulega lítil hvort eð er. Við sjáum t.d. að í töflunni hefur 18-mánaða þurrkurinn lægra hlutfall af meðallagi heldur en sá 15-mánaða, en annars fer hlutfallið jafnt og þétt hækkandi. Í þessu tilviki er skýringin einföld, lesendur geta velt henni fyrir sér.
Aftur upp





Aðrir tengdir vefir



Þetta vefsvæði byggir á Eplica