Jarðskjálftahrinan vestan við Hengil í rénun
Engar vísbendingar um að hrinan tengist kvikusöfnun eða jarðhitavinnslu
- Yfir 1500 jarðskjálftar hafa mælst í hrinunni sem hófst 31. maí
- Hrinan er vegna spennulosunar sem er algeng á brotabelti Suðurlands og Reykjanesskaga
- Aflögunarmælingar sýna engin merki um kvikusöfnun á svæðinu
- Hrinan áminning um jarðskjálftavá á Reykjanesskaga og Suðurlandi
Dregið hefur úr jarðskjálftahrinunni sem hófst að morgni 31. maí vestan við Hengil. Alls hafa um 1500 skjálftar mælst, sá stærsti 4,5 að stærð þann 1. júní og þrír aðrir yfir 3 að stærð. Stærsti skjálftinn fannst víða á Suðvesturlandi og bárust um 150 tilkynningar til Veðurstofunnar m.a. frá Akranesi og undir Eyjafjöllum.
Myndin sýnir hristikort með áhrifum jarðskjálftans. Stjarnan sýnir staðsetningu á upptökum skjálftans. Litirnir gefa til kynna styrk hristingsins þar sem heitari litir tákna sterkari hristing.
Myndirnar sýna þróun jarðskjálftahrinunnar frá 31. maí til 4. júní. Efri myndir sýnir stærðir jarðskjálftanna þar sem dökkfjólubláar súlur tákna yfirfarnar stærðir en ljósari súlur sjálfvirka stærðarútreikninga. Bláu súlurnar á neðri myndinni sýna fjölda jarðskjálfta sem mældust á hverri klukkustund sem sýna að mestur ákfai í hrinunni var síðdegis 1. júní en síðan hefur dregið jafnt og þétt úr virkninni.
Engar vísbendingar um að hrinan tengist kvikusöfnun eða jarðhitavinnslu
Mælingar benda til þess að um sé að ræða svokallaða sniðgengisskjálfta á sprungum sem liggja norður-suður á brotabelti Suðurlands og Reykjanesskaga, þar sem slík spennulosun er algeng.
GPS-mælar nærri virkninni sýna ekki merki eða tengsl við kvikuhreyfingar eða kvikusöfnun. Enn fremur hafa sérfræðingar Veðurstofunnar greint gervitunglagögn fyrir tímabilið 31. maí til 3. júní sem sýna heldur ekki merki um kvikusöfnun.
Ef jarðskjálftavirknin væri vegna kvikusöfnunar hefðu aflögunarmælingar gefið vísbendingu um slíkt dagana áður en hrinan hófst. Þá er jarðskjálftavirknin grunn sem bendir enn frekar til þess að um spennulosun í jarðskorpunni sé að ræða.
Ef horft er til staðsetningar hrinunnar og eðli jarðskjálftanna, er heldur ekkert sem bendir til þess að jarðskjálftavirknin tengist beint vinnslu eða niðurdælingu jarðhitavökva frá Hellisheiðarvirkjun.
Aflögunarmælingar frá GPS stöðvar sem er staðsett við Húsmúla sýna láréttar og lóðréttar færslur frá júní 2025 til júní 2026. Mælingarnar sýna breytingar á sólarhringsfresti. Engar marktækar breytingar hafa mælst.
Hrinan áminning um jarðskjálftavá á Reykjanesskaga og Suðurlandi
Brotabelti Suðurlands og Reykjanesskaga liggur á flekaskilum. Á slíkum svæðum eru jarðskjálftahrinur algengar hvað smærri jarðskjálfta varðar. Mikilvægt er að minna á að stórir skjálftar hafa orðið á Reykjanesskaganum en mun lengra líður á milli þeirra. Þar er sérstaklega horft til Brennisteinsfjalla en þar er innistæða fyrir jarðskjálftum allt að 6-6,5 að stærð sem hefðu áhrif á höfuðborgarsvæðið, sbr. jarðskjálfta að stærð 6,4 og 6,1 árin 1929 og 1968 í Brennisteinsfjöllum. Ekki er hægt að spá fyrir um tímasetningu á slíkum skjálftum.
Stórir skjálftar hafa einnig orðið á Suðurlandi sbr. 6,5 og 6,4 jarðskjálftana í Holti og Hestfjalli í júní árið 2000 og skjálftann í Ölfusi árið 2008 sem var 6,3 að stærð. Þeir urðu á norður-suður sprungum Suðurlandsbrotabeltisins, og varð fjöldi eftirskjálfta í kjölfarið. Við slíka skjálfta losnar mikil uppsöfnuð spenna á svæðinu og langan tíma tekur jafnan að safna upp spennu aftur. Sagan sýnir að slíkir skjálftar á Suðurlandi koma á u.þ.b. 100 ára fresti.
Sólarhringsvakt Veðurstofunnar tilkynnir um leið ef breytingar verða á virkni eða ný gögn berast sem gætu haft áhrif á þessa túlkun.
